spruce-cones-10623
Wróć do atlasu

Świerk pospolity

Picea abies

Wysokie, zimozielone drzewo o wąskiej, stożkowatej koronie, ciemnozielonym igliwiu i zwisających szyszkach.

Kluczowe cechy rozpoznawcze

1

Wysokie, smukłe drzewo iglaste o stożkowatej koronie.

2

Krótkie, kłujące igły osadzone pojedynczo.

3

Długie, zwisające szyszki skierowane w dół.

4

Szaro-brunatna, łuszcząca się cienkimi płatami.

5

Lasy iglaste i górskie, chłodne i wilgotne stanowiska.

Jak rozpoznać roślinę

fluffy-live-tree-open-area-against-sky

Pokrój drzewa

Świerk pospolity osiąga zwykle 20–40 m wysokości, tworzy wąską, regularną koronę stożkowatą z poziomymi okółkami gałęzi. Jest zimozielony i ma wyraźnie smukłą sylwetkę.

pine-needles-275718

Igliwie

Igły świerka są krótkie (1–2,5 cm), sztywne, ostro zakończone i w przekroju czterokanciaste. Osadzone są pojedynczo na małych „poduszeczkach” na całej gałązce. Po roztarciu silnie pachną żywicą.

spruce-cones-10622

Szyszki

Szyszki świerka pospolitego są walcowate, mają 10–15 cm długości, po dojrzeniu brązowe i zawsze zwisają ku dołowi. Łuski są cienkie i elastyczne. Zwykle wiele szyszek leży pod drzewem.

Kora

Kora młodych świerków jest gładka, szarozielona, z wiekiem ciemnieje i zaczyna się łuszczyć cienkimi płatkami. U starych drzew jest grubsza i nieregularnie spękana.

Siedlisko

Świerk pospolity dominuje w lasach iglastych i mieszanych, szczególnie w chłodniejszych i wyżej położonych rejonach. Lubi kwaśne, próchniczne gleby i wysoką wilgotność powietrza.

Zastosowanie

Syrop ze świerkowego igliwia

Młode pędy świerka lub delikatne zimowe igliwie zasypuje się cukrem lub zalewa miodem. Po kilku tygodniach powstaje aromatyczny syrop dodawany do herbaty, wody lub deserów.

Kwiecień–Maj (młode pędy), Grudzień–Styczeń (zimowe igliwie)

Leśna herbata ze świerka

Świeże lub suszone igliwie parzy się krótko w gorącej wodzie. Napar ma świeży, żywiczny smak i często łączy się go z dziką różą lub miodem.

Grudzień–Marzec (świeże igliwie), cały rok (suszone)

Przyprawa ze świerkowego igliwia

Drobno zmielone, suszone igliwie świerka można stosować jako przyprawę do marynat, pieczonych ziemniaków czy wypieków. Nadaje potrawom lekko „leśny” charakter.

Cały rok (suszone igliwie)

Właściwości rośliny

Wzmocnienie odporności

Wspiera naturalną odporność organizmu i pomaga zapobiegać chorobom.

Działanie przeciwzapalne

Pomaga zmniejszać stany zapalne w organizmie, łagodzi bóle mięśni i stawów.

Detoksykacja organizmu

Wspomaga oczyszczanie wątroby i nerek z toksyn.

Zdrowie dróg oddechowych

Łagodzi kaszel, przeziębienie i stany zapalne oskrzeli.

Działanie antyoksydacyjne

Chroni komórki przed wolnymi rodnikami i spowalnia starzenie.

Zdrowie skóry

Wspomaga gojenie ran, trądziku i innych problemów skórnych.

Energia i witalność

Zwiększa wydolność fizyczną i psychiczną.

Ulgа przy przeziębieniu

Łagodzi objawy przeziębienia, gorączki i grypy.

Ważne ostrzeżenie

Informacje na tej stronie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępują profesjonalnej opieki medycznej. Przed użyciem jakichkolwiek roślin w celach leczniczych zawsze skonsultuj się z lekarzem lub certyfikowanym zielarzem.

Niektóre rośliny mogą powodować reakcje alergiczne lub wchodzić w interakcje z lekami. Zachowaj ostrożność i w razie wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą.

Występowanie i środowisko

Lasy iglaste Lasy mieszane Góry i tereny podgórskie Pobocza dróg i miedze pól Ogrody i podwórza Parki i zieleń miejska

Świerk rośnie w lasach iglastych i mieszanych, szczególnie w chłodniejszych i wyżej położonych rejonach. Lubi wilgotne, kwaśne gleby i dobrze znosi ocienienie. Spotkamy go też w parkach, przy drogach i jako drzewo ozdobne.

Sezon zbioru

Sty
Lut
Mar
Kwi
Maj
Cze
Lip
Sie
Wrz
Paź
Lis
Gru

Wskazówki dotyczące zbioru

  • Igliwie zbieraj w czystych, leśnych miejscach, z dala od ruchliwych dróg i zanieczyszczeń. Odcinaj tylko małe końcówki gałązek z różnych drzew, aby ich nie osłabiać. Najlepszy jest zbiór zimą i wczesną wiosną, gdy igliwie je jeszcze aromatyczne.

Ostrzeżenia i bezpieczne stosowanie

Zalecenia ogólne

Informacje o właściwościach leczniczych mają charakter informacyjny i nie zastępują profesjonalnej opieki medycznej. Przed użyciem w celach leczniczych zawsze skonsultuj się z lekarzem lub wykwalifikowanym zielarzem. Jeśli nie masz pewności co do identyfikacji rośliny, nie zbieraj jej ani jej nie używaj!

Ciekawe fakty i historia

Zimowa „apteczka” z igliwia

Młode igliwie świerka było tradycyjnie wykorzystywane jako zimowe źródło witaminy C – szczególnie w górskich regionach, gdzie świeże owoce były trudno dostępne.

Żywica świerkowa

Żywica świerkowa była stosowana zewnętrznie na drobne rany i otarcia. W medycynie ludowej przygotowywano z niej maści i plastry o działaniu odkażającym.

Choinka i tradycje zimowe

Świerk jest jednym z klasycznych drzew choinkowych. Zapach igliwia i żywicy mocno kojarzy się z zimowymi świętami.

Znaczenie ekologiczne lasów świerkowych

Lasy świerkowe stanowią ważne siedlisko dla wielu gatunków ptaków, ssaków i bezkręgowców. Stabilizują stoki i zatrzymują wodę, choć monokultury świerkowe są podatne na korniki i wiatr.

„Znajomość dzikich roślin łączy tradycyjną mądrość naszych przodków ze współczesną wiedzą naukową.“

Powiązane treści