Tradycyjny żywopłot
Leszczyna jest ważnym elementem tradycyjnych żywopłotów i miedz, zapewniając schronienie i pożywienie dla ptaków oraz drobnych ssaków.
Wróć do atlasu
Leszczyna pospolita (orzech laskowy)
Corylus avellana
Leszczyna pospolita to rozłożysty krzew liściasty lub małe drzewo z okrągłymi, ząbkowanymi liśćmi i brązowymi orzechami w twardej skorupie.
Kluczowe cechy rozpoznawcze
1
Okrągławe, grubo ząbkowane, miękko owłosione od spodu
2
Długie, żółte kotki męskie i drobne czerwone znamiona żeńskie
3
Twarde, brązowe orzechy częściowo okryte zieloną okrywą
4
Wielopędowy krzew z gładką, szarobrązową korą
5
Gęste zarośla, miedze, skraje lasów i ogrody
Jak rozpoznać roślinę
Liście
Liście leszczyny są okrągławe do jajowatych, z wyraźnie ząbkowanym brzegiem i krótkim ostrym wierzchołkiem. Wierzch jest ciemnozielony i szorstkawy, spód jaśniejszy, miękko owłosiony. Tworzą gęstą koronę krzewu.
Kwiaty
Leszczyna kwitnie bardzo wcześnie. Kwiaty męskie to długie, zwisające, żółte kotki, które pylą przed rozwojem liści. Kwiaty żeńskie są ukryte w pączkach, a na zewnątrz widać tylko małe czerwone znamiona.
Owoce – orzechy laskowe
Owocem leszczyny jest orzech laskowy w twardej skorupie. Zwykle kilka orzechów rośnie razem, otoczonych zieloną okrywą, która z czasem brązowieje i zasycha. Dojrzałe orzechy są brązowe i łatwo wypadają z okrywy.
Pędy i kora
Leszczyna tworzy wiele prostych pędów wyrastających z szyi korzeniowej. Kora młodych pędów jest gładka, szarobrązowa, z wiekiem staje się nieco bardziej spękana. Drewno jest elastyczne i łatwe do gięcia.
Siedlisko
Leszczyna występuje w zaroślach, na miedzach, w żywopłotach, na skrajach lasów oraz w ogrodach i sadach. Często tworzy gęste, wielopędowe kępy.
Zastosowanie
Świeże i prażone orzechy laskowe
Orzechy laskowe można jeść na surowo, prażone lub jako dodatek do musli, owsianek, deserów i pieczywa. Stanowią sycącą przekąskę o wysokiej wartości energetycznej.
Wrzesień–Październik (świeże), cały rok (przechowywane)
Domowe masło orzechowe i mleko roślinne
Z orzechów laskowych można przygotować aromatyczne masło orzechowe oraz roślinne „mleko”. To sposób na pełne wykorzystanie zapasów orzechów, także tych mniej idealnych wizualnie.
Cały rok (z przechowywanych orzechów)
Wsparcie układu krążenia
Orzechy laskowe zawierają nienasycone kwasy tłuszczowe i witaminę E. W połączeniu ze zbilansowaną dietą mogą wspierać prawidłowy profil lipidowy i układ krążenia.
Nienasycone tłuszcze, witamina E
Naturalne paliwo energetyczne
Orzechy laskowe są bardzo kaloryczne i sycące. Sprawdzają się jako przekąska podczas intensywnego wysiłku, ale należy uważać na porcje.
Duża gęstość energetyczna
Funkcja ekologiczna leszczyny
Gęste krzewy leszczyny oraz jej orzechy są ważnym elementem ekosystemu – dają schronienie i pożywienie wielu gatunkom.
Właściwości rośliny
Zdrowie serca i naczyń
Wspiera krążenie i zdrowie układu sercowo-naczyniowego.
Działanie antyoksydacyjne
Chroni komórki przed wolnymi rodnikami i spowalnia starzenie.
Wsparcie metabolizmu
Pomaga w spalaniu tłuszczu i utrzymaniu energii.
Kontrola poziomu cukru
Pomaga utrzymać stabilny poziom cukru we krwi.
Energia i witalność
Zwiększa wydolność fizyczną i psychiczną.
Ważne ostrzeżenie
Informacje na tej stronie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępują profesjonalnej opieki medycznej. Przed użyciem jakichkolwiek roślin w celach leczniczych zawsze skonsultuj się z lekarzem lub certyfikowanym zielarzem.
Niektóre rośliny mogą powodować reakcje alergiczne lub wchodzić w interakcje z lekami. Zachowaj ostrożność i w razie wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą.
Występowanie i środowisko
Lasy mieszane
Skraje lasów i zarośla
Zarośla i miedze
Pobocza dróg i miedze pól
Ogrody i podwórza
Parki i zieleń miejska
Sady i stare drzewa owocowe
Rośnie na skrajach lasów, w zaroślach, na miedzach, w ogrodach, sadach i parkach. Często spotykana jest w tradycyjnym krajobrazie rolniczym.
Sezon zbioru
Wskazówki dotyczące zbioru
- Orzechy zbieraj, gdy same zaczynają wypadać z okryw lub brązowieją i łatwo się odrywają. Unikaj spleśniałych sztuk. Susz je w przewiewnym miejscu i przechowuj w suchu.
Ostrzeżenia i bezpieczne stosowanie
Zalecenia ogólne
Informacje o właściwościach leczniczych mają charakter informacyjny i nie zastępują profesjonalnej opieki medycznej. Przed użyciem w celach leczniczych zawsze skonsultuj się z lekarzem lub wykwalifikowanym zielarzem. Jeśli nie masz pewności co do identyfikacji rośliny, nie zbieraj jej ani jej nie używaj!
Orzechy laskowe mogą wywoływać silne reakcje alergiczne, zwłaszcza u osób uczulonych na pyłek brzozy i inne orzechy. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.
Orzechy z widoczną pleśnią lub stęchłym zapachem należy bezwzględnie wyrzucić. Mogą zawierać szkodliwe toksyny pleśniowe.
Orzechy laskowe są kaloryczne – przy diecie redukcyjnej ważne jest kontrolowanie porcji i całkowitej ilości spożywanych orzechów.
Całe orzechy stanowią ryzyko zadławienia dla małych dzieci. Dla nich lepiej stosować zmielone orzechy lub masło orzechowe.
Unikaj zbierania orzechów tuż przy ruchliwych drogach i w silnie zanieczyszczonych okolicach. Lepsze są miejsca oddalone od źródeł spalin.
Ciekawe fakty i historia
Dzika bomba energetyczna
Orzechy laskowe to skoncentrowane źródło energii i wartości odżywczych. Idealne jako przekąska na szlak lub w chłodne dni.
Elastyczne drewno
Drewno leszczyny jest sprężyste i łatwe do gięcia, dlatego używano go do wyrobu kijów, obręczy i elementów plecionych.
Wczesne źródło pyłku
Leszczyna kwitnie bardzo wcześnie i dostarcza cennego pyłku pszczołom i innym zapylaczom na przedwiośniu.
„Znajomość dzikich roślin łączy tradycyjną mądrość naszych przodków ze współczesną wiedzą naukową.“
