Superfood z trawnika
Stokrotka to „superfood z trawnika“ – rośnie dosłownie pod nogami, a jej kwiaty i młode liście są jadalne. Dodana do sałatki zwiększa różnorodność, wartości odżywcze i atrakcyjność dania.
Wróć do atlasu
Stokrotka pospolita
Bellis perennis
Niska roślina zadarniająca z przyziemną rozetą liści i licznymi białymi, czasem zaróżowionymi koszyczkami. Jedna z najbardziej rozpoznawalnych roślin trawnikowych.
Kluczowe cechy rozpoznawcze
1
Niskie kępki w trawniku, liczne cienkie pędy kwiatowe.
2
Białe, czasem zaróżowione płatki i intensywnie żółty środek.
3
Łopatkowate liście w przyziemnej rozecie, mięsiste i całobrzegie.
4
Nisko koszone trawniki, łąki, parki i pobocza dróg.
Jak rozpoznać roślinę
Pokrój rośliny
Stokrotka tworzy przyziemną rozetę liści, z której wyrastają cienkie, wzniesione szypułki o długości 5–15 cm, zakończone pojedynczym koszyczkiem kwiatowym. Tworzy gęste płaty w murawie i na łąkach.
Kwiaty
Koszyczek kwiatowy ma zwykle 1,5–3 cm średnicy. Brzeżne kwiaty języczkowe są białe, niekiedy z różowym odcieniem na końcach, natomiast środek tworzą żółte kwiaty rurkowe. Kwiaty zamykają się częściowo przy złej pogodzie.
Liście
Liście są odwrotnie jajowate do łopatkowatych, 1–4 cm długości, całobrzegie lub delikatnie karbowane. Tworzą zwartą rozetę przy ziemi, są zielone, gładkie i lekko mięsiste.
Siedlisko
Stokrotka pospolita najczęściej występuje na trawnikach, pastwiskach, łąkach i w parkach miejskich. Dobrze znosi koszenie i udeptywanie, rośnie na glebach umiarkowanie wilgotnych, w miejscach słonecznych lub półcienistych.
Zastosowanie
Wiosenna sałatka ze stokrotką
Młode liście i świeże koszyczki stokrotki można dodać do sałatek wiosennych. Kwiaty nadają potrawie delikatnie orzechowy smak i dekoracyjny wygląd, a liście wnoszą lekką goryczkę pobudzającą trawienie.
Marzec–Maj (młode liście), Marzec–Październik (kwiaty)
Jadalne kwiaty do deserów
Całe koszyczki stokrotki świetnie sprawdzają się jako jadalna dekoracja na ciasta, naleśniki czy w kostkach lodu. Umyte kwiaty można także zalać miodem i wykorzystać później.
Marzec–Październik (świeże kwiaty)
Wsparcie trawienia
Napar ze stokrotki, przygotowany z ziela i kwiatów, stosuje się tradycyjnie jako łagodną roślinę goryczkową wspierającą trawienie i pracę wątroby. Najczęściej pije się go w mieszankach z innymi ziołami.
Zawiera substancje gorzkie, flawonoidy i witaminę C
Pielęgnacja skóry
Macerat olejowy ze stokrotki dodaje się do domowych maści i balsamów na podrażnioną skórę, siniaki i drobne otarcia. Często łączony jest z nagietkiem i rumiankiem.
Flawonoidy, saponiny, łagodne działanie przeciwzapalne
Dekoracja i edukacja z dziećmi
Stokrotka świetnie nadaje się do wspólnych zabaw z dziećmi – plecenia wianków, ozdabiania potraw czy robienia „kwiatowych kostek lodu”. To prosty sposób na naukę rozpoznawania dzikich roślin.
Właściwości rośliny
Działanie przeciwzapalne
Pomaga zmniejszać stany zapalne w organizmie, łagodzi bóle mięśni i stawów.
Wsparcie trawienia
Poprawia pracę układu trawiennego, pomaga przy wzdęciach i braku apetytu.
Detoksykacja organizmu
Wspomaga oczyszczanie wątroby i nerek z toksyn.
Działanie antyoksydacyjne
Chroni komórki przed wolnymi rodnikami i spowalnia starzenie.
Zdrowie skóry
Wspomaga gojenie ran, trądziku i innych problemów skórnych.
Uśmierzanie bólu
Łagodzi bóle głowy, mięśni i stawów.
Ważne ostrzeżenie
Informacje na tej stronie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępują profesjonalnej opieki medycznej. Przed użyciem jakichkolwiek roślin w celach leczniczych zawsze skonsultuj się z lekarzem lub certyfikowanym zielarzem.
Niektóre rośliny mogą powodować reakcje alergiczne lub wchodzić w interakcje z lekami. Zachowaj ostrożność i w razie wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą.
Występowanie i środowisko
Łąki i murawy
Pastwiska
Nieużytki i tereny ruderalne
Pobocza dróg i miedze pól
Ogrody i podwórza
Parki i zieleń miejska
Najlepiej czuje się na krótko koszonych trawnikach, łąkach i pastwiskach. Lubi stanowiska słoneczne lub półcieniste i gleby umiarkowanie wilgotne. Często kwitnie od wczesnej wiosny do późnej jesieni, w cieplejszym klimacie także zimą.
Sezon zbioru
Wskazówki dotyczące zbioru
- Zbieraj z dala od ruchliwych dróg i miejsc zanieczyszczonych.
- Wybieraj trawniki i łąki bez chemicznej pielęgnacji.
- Zbieraj pełne, świeże koszyczki kwiatowe i młode liście.
- Nie ogołacaj całych płatów – zostaw część dla owadów i regeneracji.
- Przetwarzaj rośliny możliwie szybko po zbiorze.
Ostrzeżenia i bezpieczne stosowanie
Zalecenia ogólne
Informacje o właściwościach leczniczych mają charakter informacyjny i nie zastępują profesjonalnej opieki medycznej. Przed użyciem w celach leczniczych zawsze skonsultuj się z lekarzem lub wykwalifikowanym zielarzem. Jeśli nie masz pewności co do identyfikacji rośliny, nie zbieraj jej ani jej nie używaj!
Nie zbieraj stokrotek z trawników traktowanych herbicydami, pestycydami lub silnymi nawozami. W parkach miejskich warto sprawdzić sposób pielęgnacji – najbezpieczniejsze są łąki i ogrody bez chemii.
Stokrotka uchodzi za roślinę bezpieczną, jednak warto zachować umiar i traktować ją jako dodatek do potraw. U niektórych osób większe ilości mogą wywołać lekkie dolegliwości żołądkowe.
U osób uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae) mogą wystąpić reakcje alergiczne także na stokrotkę. Przy pierwszej próbie spożycia warto ograniczyć się do niewielkiej ilości i obserwować reakcję organizmu.
Brakuje nowoczesnych badań dotyczących stosowania stokrotki w dużych dawkach w okresie ciąży i laktacji. Bezpieczne są małe ilości kulinarne, natomiast regularne picie mocnych naparów wymaga ostrożności i konsultacji ze specjalistą.
Ciekawe fakty i historia
Dziecięce wianki i zabawy
Stokrotka jest klasycznym „kwiatem dzieciństwa“. Z jej koszyczków powstają wianki, bransoletki i ozdoby, a kontakt z rośliną buduje u dzieci pozytywny stosunek do dzikiej przyrody.
Kwitnienie prawie cały rok
W łagodnym klimacie stokrotka potrafi kwitnąć niemal przez cały rok – od przedwiośnia do późnej jesieni. Dzięki temu zapewnia pokarm dla owadów w okresach niedoboru innych kwiatów.
„Znajomość dzikich roślin łączy tradycyjną mądrość naszych przodków ze współczesną wiedzą naukową.“
