fleurs-de-thym
Wróć do atlasu

Tymian właściwy

Thymus vulgaris

Niska, zimozielona krzewinka o zdrewniałych łodygach i małych, skórzastych listkach. Jedna z najważniejszych przypraw kuchni śródziemnomorskiej i cenione zioło lecznicze.

Kluczowe cechy rozpoznawcze

1

Niska krzewinka tworząca zwarte, pachnące kępy

2

Małe, skórzaste listki o intensywnym, korzennym zapachu

3

Drobne, różowo-fioletowe kwiaty chętnie odwiedzane przez pszczoły

4

Suche, słoneczne i kamieniste miejsca

5

Zioło wykrztuśne i odkażające przy kaszlu

Jak rozpoznać roślinę

Pokrój rośliny

Tymian właściwy tworzy niskie, gęsto rozgałęzione kępki o wysokości 10–30 cm. Pędy są u dołu zdrewniałe, wyżej zielone i delikatne. Roślina ma tendencję do rozrastania się na boki i tworzenia niskich dywanów, które doskonale znoszą suszę i silne słońce.

Liście

Liście tymianku są bardzo małe (ok. 5–10 mm), wąskolancetowate lub eliptyczne, skórzaste i gęsto ułożone na pędach. Górna strona jest ciemnozielona, dolna jaśniejsza. W gruczołkach wydzielniczych znajdują się olejki eteryczne – po roztarciu liście wydzielają silny, korzenny zapach.

Kwiaty

Kwiaty tymianku są drobne, wargowe, zwykle w odcieniach różu i fioletu. Tworzą gęste nibykłosy na szczytach pędów. Okres kwitnienia przypada zazwyczaj na maj–lipiec. Kwiaty są bardzo miododajne i stanowią ważne źródło pokarmu dla pszczół i innych zapylaczy.

Siedlisko

Tymian właściwy najlepiej rośnie w pełnym słońcu, na glebach lekkich, przepuszczalnych i raczej suchych. Spotykany jest na ciepłych zboczach, wśród skał i na suchych murkach. W ogrodach sprawdza się w ogrodach skalnych, na obrzeżach ścieżek i w podwyższonych rabatach ziołowych.

Wpływ na drogi oddechowe

Tymian jest cenionym ziołem przy kaszlu, przeziębieniu i stanach zapalnych dróg oddechowych. Olejek tymiankowy z tymolem działa przeciwbakteryjnie, rozkurczowo i wykrztuśnie. Napary z tymianku ułatwiają odkrztuszanie zalegającej wydzieliny i łagodzą skurcz oskrzeli.

Zastosowanie

Aromatyczna przyprawa do dań wytrawnych

Świeży i suszony tymianek świetnie pasuje do pieczonych mięs, warzyw, dań z roślin strączkowych oraz sosów pomidorowych. Podkreśla smak potraw i ułatwia trawienie cięższych dań.

Maj–wrzesień (świeży), cały rok (suszone ziele)

Olej tymiankowy i masło ziołowe

Świeże listki tymianku można zalać dobrej jakości olejem lub wymieszać z miękkim masłem. Powstaje pachnący dodatek do pieczonych warzyw, ziemniaków i dań z grilla.

Maj–wrzesień (świeże liście)

Ziołowa herbata z tymianku

Delikatny napar z tymianku można pić także profilaktycznie – rozgrzewa, delikatnie wspiera trawienie i ma przyjemny, korzenny smak.

Cały rok (suszone ziele)

Właściwości rośliny

Działanie przeciwzapalne

Pomaga zmniejszać stany zapalne w organizmie, łagodzi bóle mięśni i stawów.

Wsparcie trawienia

Poprawia pracę układu trawiennego, pomaga przy wzdęciach i braku apetytu.

Zdrowie dróg oddechowych

Łagodzi kaszel, przeziębienie i stany zapalne oskrzeli.

Działanie antyoksydacyjne

Chroni komórki przed wolnymi rodnikami i spowalnia starzenie.

Zdrowie skóry

Wspomaga gojenie ran, trądziku i innych problemów skórnych.

Działanie antybakteryjne

Pomaga zwalczać bakterie i infekcje.

Działanie przeciwwirusowe

Wzmacnia odporność w czasie infekcji wirusowych.

Ulgа przy przeziębieniu

Łagodzi objawy przeziębienia, gorączki i grypy.

Ważne ostrzeżenie

Informacje na tej stronie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępują profesjonalnej opieki medycznej. Przed użyciem jakichkolwiek roślin w celach leczniczych zawsze skonsultuj się z lekarzem lub certyfikowanym zielarzem.

Niektóre rośliny mogą powodować reakcje alergiczne lub wchodzić w interakcje z lekami. Zachowaj ostrożność i w razie wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą.

Występowanie i środowisko

Łąki i murawy Góry i tereny podgórskie Skalne i rumowiskowe stanowiska Pobocza dróg i miedze pól Ogrody i podwórza

Tymian lubi pełne słońce i przepuszczalną, raczej suchą glebę. Dobrze rośnie na skalniakach, murkach i w ziołowych rabatach, źle znosi długotrwałą wilgoć i ciężkie podłoże.

Sezon zbioru

Sty
Lut
Mar
Kwi
Maj
Cze
Lip
Sie
Wrz
Paź
Lis
Gru

Wskazówki dotyczące zbioru

  • Ścinaj wierzchołki pędów tuż przed kwitnieniem lub na jego początku
  • Zbieraj tylko młode, niezdrewniałe części pędów
  • Susz w cieniu, w przewiewnym miejscu, w cienkiej warstwie
  • Po wysuszeniu oddziel listki od zdrewniałych łodyżek
  • Przechowuj w szczelnym słoiku, z dala od światła i wilgoci

Ostrzeżenia i bezpieczne stosowanie

Zalecenia ogólne

Informacje o właściwościach leczniczych mają charakter informacyjny i nie zastępują profesjonalnej opieki medycznej. Przed użyciem w celach leczniczych zawsze skonsultuj się z lekarzem lub wykwalifikowanym zielarzem. Jeśli nie masz pewności co do identyfikacji rośliny, nie zbieraj jej ani jej nie używaj!

Ciekawe fakty i historia

Zioło odwagi

W dawnych wierzeniach tymianek uznawano za zioło odwagi i ochrony. Gałązki tymianku wszywano w odzież wojowników, a jego zapach miał dodawać sił i chronić przed złymi wpływami.

Roślina miododajna

Kwitnący tymianek jest ważną rośliną miododajną na suchych murawach i w ogrodach skalnych. Przyciąga liczne pszczoły, trzmiele i inne owady zapylające.

Klasyczna przyprawa kuchni śródziemnomorskiej

Tymian jest niezastąpionym dodatkiem do pieczonych mięs, warzyw, zup i sosów pomidorowych. Wchodzi w skład wielu mieszanek ziołowych, m.in. ziół prowansalskich.

„Znajomość dzikich roślin łączy tradycyjną mądrość naszych przodków ze współczesną wiedzą naukową.“

Powiązane treści