Zioło do herbat dla dzieci
Macierzanka piaskowa jest częstym składnikiem mieszanek ziołowych dla dzieci na kaszel i przeziębienie. Łagodnie wspiera drogi oddechowe i ma przyjemny, korzenny aromat.
Wróć do atlasu
Macierzanka piaskowa
Thymus serpyllum
Niska, płożąca się bylina o drobnych różowofioletowych kwiatach i intensywnym, tymiankowym zapachu.
Kluczowe cechy rozpoznawcze
1
Tworzy gęste, niskie kobierce na suchych, słonecznych stanowiskach.
2
Kwiaty zebrane w gęste kwiatostany na końcach pędów, bardzo aromatyczne.
3
Skórzaste, wąskie listki z gruczołami olejkowymi na powierzchni.
4
Rośnie na ubogich, suchych, słonecznych stanowiskach.
5
Zasiedla szczeliny skał, murki i suche nasypy.
Jak rozpoznać roślinę
Niski, pachnący kobierzec
Macierzanka piaskowa jest niską, płożącą się rośliną, której pędy łatwo się ukorzeniają. Dzięki temu tworzy zwarte, pachnące dywany na skarpach, łąkach i wrzosowiskach, zwykle o wysokości 5–10 cm.
Drobne, różowofioletowe kwiaty
Kwiaty macierzanki są niewielkie, różowe do fioletowych, skupione w gęste, główkowate kwiatostany. Charakteryzują się wargową koroną i silnym, tymiankowym zapachem, szczególnie w ciepłe, słoneczne dni.
Małe, wąskie listki
Liście macierzanki są małe, wąskie, lancetowate, ustawione naprzeciwlegle na łodydze. W ich tkankach znajdują się liczne gruczoły wydzielające olejek eteryczny, co czuć wyraźnie po roztarciu liści w palcach.
Suche murawy i wrzosowiska
Macierzanka piaskowa zasiedla suche murawy, wrzosowiska i nasłonecznione skarpy. Preferuje gleby lekkie, piaszczyste lub żwirowe, dobrze przepuszczalne, często silnie nagrzewające się w lecie.
Stanowiska skaliste i kamieniste
Na terenach skalistych macierzanka rośnie w szczelinach skał, na murkach, nasypach i rumowiskach kamienistych. Dzięki temu często spotyka się ją w miejscach, gdzie inne rośliny nie są w stanie się utrzymać.
Zastosowanie
Macierzanka jako przyprawa
Suszona macierzanka ma intensywny, ziołowo-korzenny aromat. Doskonale pasuje do dań z ziemniaków, warzyw korzeniowych, strączkowych oraz do pieczonego mięsa.
Maj–Wrzesień (świeże ziele), cały rok (suszone)
Sól ziołowa z macierzanką
Połączenie soli z drobno rozkruszoną macierzanką tworzy uniwersalną przyprawę do jajek, pieczonych warzyw, zapiekanek i kanapek.
Najlepsza z ziela zebrana w pełni kwitnienia
Napary przy kaszlu i przeziębieniu
Napary z macierzanki działają wykrztuśnie, lekko rozkurczowo i antyseptycznie na drogi oddechowe. Są popularnym domowym środkiem przy przeziębieniach.
Olejek eteryczny, garbniki
Wsparcie trawienia
Gorzko-korzenny smak macierzanki pobudza wydzielanie soków trawiennych i może łagodzić wzdęcia oraz uczucie ciężkości po posiłku.
Stosować po cięższych posiłkach
Dodatek do inhalacji
Silnie pachnące ziele macierzanki można wykorzystać do inhalacji parowych przy katarze i zatkanym nosie. Wystarczy zalać ziele gorącą wodą i wdychać parę z bezpiecznej odległości.
Zachować ostrożność, szczególnie u dzieci
Właściwości rośliny
Wzmocnienie odporności
Wspiera naturalną odporność organizmu i pomaga zapobiegać chorobom.
Wsparcie trawienia
Poprawia pracę układu trawiennego, pomaga przy wzdęciach i braku apetytu.
Zdrowie dróg oddechowych
Łagodzi kaszel, przeziębienie i stany zapalne oskrzeli.
Relaks i sen
Działa uspokajająco, pomaga przy stresie, lęku i bezsenności.
Działanie antyoksydacyjne
Chroni komórki przed wolnymi rodnikami i spowalnia starzenie.
Zdrowie skóry
Wspomaga gojenie ran, trądziku i innych problemów skórnych.
Działanie antybakteryjne
Pomaga zwalczać bakterie i infekcje.
Działanie przeciwwirusowe
Wzmacnia odporność w czasie infekcji wirusowych.
Uśmierzanie bólu
Łagodzi bóle głowy, mięśni i stawów.
Ulgа przy przeziębieniu
Łagodzi objawy przeziębienia, gorączki i grypy.
Ważne ostrzeżenie
Informacje na tej stronie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępują profesjonalnej opieki medycznej. Przed użyciem jakichkolwiek roślin w celach leczniczych zawsze skonsultuj się z lekarzem lub certyfikowanym zielarzem.
Niektóre rośliny mogą powodować reakcje alergiczne lub wchodzić w interakcje z lekami. Zachowaj ostrożność i w razie wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą.
Występowanie i środowisko
Łąki i murawy
Góry i tereny podgórskie
Skalne i rumowiskowe stanowiska
Pobocza dróg i miedze pól
Stanowiska piaszczyste / nadmorskie
Rośnie na suchych, nasłonecznionych stanowiskach – na piaszczystych i kamienistych zboczach, łąkach, wrzosowiskach i przy drogach. Lubi glebę przepuszczalną, raczej ubogą, dobrze znosi suszę. Tworzy zwarte, niskie kobierce między trawami oraz w szczelinach skał.
Sezon zbioru
Wskazówki dotyczące zbioru
- Zbieraj ziele w pełni kwitnienia w suche dni
- Ścinaj tylko wierzchołki pędów z kwiatami, nie wyrywaj całych roślin
- Unikaj miejsc zanieczyszczonych i poboczy ruchliwych dróg
- Susz w cieniu i przewiewie, cienką warstwą
- Przechowuj w szczelnych pojemnikach z dala od światła
Ostrzeżenia i bezpieczne stosowanie
Zalecenia ogólne
Informacje o właściwościach leczniczych mają charakter informacyjny i nie zastępują profesjonalnej opieki medycznej. Przed użyciem w celach leczniczych zawsze skonsultuj się z lekarzem lub wykwalifikowanym zielarzem. Jeśli nie masz pewności co do identyfikacji rośliny, nie zbieraj jej ani jej nie używaj!
Macierzanka zawiera sporo olejku eterycznego. Przy zwykłym dawkowaniu jest bezpieczna, jednak bardzo duże dawki i długotrwałe stosowanie nie są zalecane.
W okresie ciąży i karmienia piersią zaleca się stosowanie macierzanki jedynie w małych ilościach, najlepiej w mieszankach ziołowych i przez krótki czas.
Skoncentrowany olejek z macierzanki może podrażniać drogi oddechowe. U małych dzieci nie stosuj silnych inhalacji ani czystego olejku bez porady specjalisty.
U osób wrażliwych może sporadycznie wystąpić reakcja alergiczna na olejek eteryczny z macierzanki. W razie wystąpienia objawów należy przerwać stosowanie.
Ciekawe fakty i historia
Raj dla zapylaczy
Kwitnące kobierce macierzanki są intensywnie odwiedzane przez pszczoły, trzmiele i inne owady. Posadzenie jej w ogrodzie to prosty sposób na wsparcie zapylaczy.
Dziki krewny tymianku
Macierzanka piaskowa jest blisko spokrewniona z tymiankiem pospolitym. W kuchni można ją stosować podobnie, pamiętając, że ma intensywny aromat i wystarczy jej niewielka ilość.
„Znajomość dzikich roślin łączy tradycyjną mądrość naszych przodków ze współczesną wiedzą naukową.“
